Hvernig á að bregðast við umferðaróhappi á Íslandi

Að lenda í umferðarslysi á íslenskum vegum getur verið áfall, en að þekkja réttu málsmeðferðina er afar mikilvægt til að tryggja öryggi, uppfylla lagalegar skyldur og sinna tryggingamálum á skilvirkan hátt. Þessi leiðarvísir lýsir þeim tafarlausum, nauðsynlegu aðgerðum sem þarf að grípa til eftir árekstur og veitir skýra leiðsögn frá því að tryggja vettvang til að tilkynna atvikið til yfirvalda og tryggingafélagsins þíns, með sérstakri áherslu á sérkenni íslenskra akstursaðstæðna.

Tafarlausar aðgerðir á vettvangi slyss á Íslandi

Fyrsta og mikilvægast þín eftir árekstur verður að vera öryggi þitt, farþega þinna og annarra sem verða fyrir áhrifum. Samkvæmt íslenskum lögum er skylt að stöðva ökutæki þitt tafarlaust á vettvangi hvers kyns slyss. Brottför frá vettvangi án stöðvunar er alvarlegt brot með verulegum lagalegum afleiðingum.

Forgangsröðun öryggis: PAS-reglan

Þegar þú hefur stöðvað skaltu fylgja alþjóðlega viðurkenndri PAS-reglu: Vernda, Hringja, Bjarga.

1. Vernda: Tryggðu vettvang slyssins til að koma í veg fyrir frekari árekstra eða hættur.

   • Kveiktu strax á neyðarljósum ökutækisins.
   • Ef ökutækið er færanlegt og öruggt að gera það, keyrðu það af aðalveginum á öruggan stað (t.d. hjávegu, bílastæði).
   • Ef ökutækið getur ekki verið fært skaltu ganga úr skugga um að þú og farþegar þínir séuð á öruggum stað, helst fyrir aftan hindrun eða í öruggri fjarlægð frá umferð.
   • Settu út viðvörunarbíltæki ef þú átt slíkt, settu það í nægilegri fjarlægð (venjulega 50-100 metra) fyrir aftan ökutækið þitt til að vara komandi umferð við, sérstaklega á vegum með miklum hraða eða í lélegu skyggni.

2. Hringja: Hringdu í neyðarþjónustu ef þörf krefur.

   • Metaðstæður hvað varðar meiðsli eða verulega hættu.
   • Hringdu í 112, neyðarnúmer Íslands, ef einhver er slasaður, ef umtalsverður skaði hefur orðið, eða ef vettvangurinn stefnir í hættu (t.d. eldur, eldsneytisleki).

3. Bjarga: Veittu slysþolum skyndihjálp ef það er öruggt og þú ert fær um að gera það.

   • Athugaðu hvort þú, farþegar þínir eða aðrir í slysinu séu slasaðir.
   • Ekki reyna að færa neinn sem virðist alvarlega slasaður nema sá hinn sami sé í tafarlausri hættu (t.d. vegna elds eða frekari áreksturs). Bíddu eftir faglega læknishjálp.

Athugun á meiðslum og hættum

Eftir að hafa tryggt næsta umhverfi er grundvallarathugun á meiðslum afar mikilvæg. Jafnvel þótt þú líði vel getur adrenalín dulið sársauka. Spurðu alla farþega í ökutækinu þínu og alla aðra sem koma að málinu hvort þeir séu slasaðir. Leitaðu að sýnilegum merkjum meiðsla. Á Íslandi er sérstaklega mikilvægt að huga að möguleika á duldum meiðslum, sérstaklega ef áreksturinn var vegna mikils hraða eða þegar viðkvæmir vegfarendur eru í hlut.

Það er jafnframt mikilvægt að bera kennsl á allar tafarlausar hættur sem gætu verið til staðar, auk sjálfs árekstursins, svo sem:

• Leiðandi eldsneyti eða önnur hættuleg efni.
• Reykur eða eldur.
• Losnaðar raflínur.
• Óstöðug ökutæki eða farmur.

Ef einhverjar þessara hætta eru til staðar, gangið úr skugga um að allir fari í örugga fjarlægð og tilkynnið sérstaklega um hættuna þegar þið hringið í neyðarþjónustu.

Hvenær á að hringja í neyðarþjónustu (112) og lögreglu

Að vita hvenær á að hringja í neyðarþjónustu (112) er afar mikilvægt. Á Íslandi er 112 eina neyðarnúmerið fyrir lögreglu, slökkvilið og sjúkrabíl. Hikaðu ekki við að hringja ef þú ert óviss um alvarleika eða öryggi aðstæðna.

Þú verður að hringja í 112 strax ef:

• Einhver er slasaður, jafnvel þótt meiðslin virðist minniháttar.
• Það er umtalsverður skaði á ökutækjum eða eignum, eða slysið skapar almenna hættu (t.d. eldur, eldsneytisleki, lokaður vegur, rusl).
• Slysið varðar viðkvæman vegfaranda eins og gangandi vegfaranda, hjólreiðamann eða mótorhjólamann.
• Slysið varðar búfé eða dýr (sauðfé, hesta, kýr), óháð því hvort dýrið virðist slasað eða hleypur burt. Þetta er sérstök lagaleg krafa á Íslandi.
• Þú grunar að ökumaður sé undir áhrifum áfengis eða lyfja.
• Það er deila milli aðila um orsök slyssins eða skipti á upplýsingum.
• Ökumaður hverfur af vettvangi (árekstur og flótti).
• Þér líður óöruggur eða óviss um hvernig á að bregðast við.

Lögreglan gæti mætt á vettvang, sérstaklega í málum þar sem meiðsli eru til staðar, grunur um akstur undir áhrifum, eða umtalsverðar deilur. Ef lögreglan mætir ekki á vettvang, gætu þeir leiðbeint þér um að leggja fram skýrslu síðar. Fylgdu alltaf leiðbeiningum þeirra.

Lagalegar skyldur þínar eftir árekstur

Ökumenn á Íslandi hafa stranga lagalega skyldu til að bregðast ábyrgðarfullt við og aðstoða eftir slys. Ef þessum skyldum er ekki fylgt getur það haft í för með sér alvarlegar lagalegar refsingar, þar á meðal sektir, sviptingu ökuréttar eða jafnvel fangelsi, eftir alvarleika brotsins.

Þessi lagalega skylda felur í sér:

• Stöðvun á vettvangi: Strax að stöðva ökutæki þitt.
• Veita aðstoð: Veita slösuðum einstaklingum aðstoð innan þinnar getu, án þess að stofna sjálfum þér í aukna hættu.
• Hafa samband við yfirvöld: Hringja í 112 samkvæmt ofangreindum leiðbeiningum.
• Dvelja á vettvangi: Vera á vettvangi þar til allar nauðsynlegar upplýsingar hafa verið skipt, yfirvöld hafa komið (ef kallað var á þau), og það er talið öruggt og leyfilegt að fara.

Að aðstoða ekki eða fara af vettvangi án þess að uppfylla þessar skyldur er talið alvarlegt brot. Þetta felur í sér að tilkynna ekki slys sem varðar búfé, jafnvel þótt dýrið hleypi burt.

Skipti á upplýsingum við aðra ökumenn

Eftir að hafa tryggt öryggi og hringt í neyðarþjónustu ef þörf krefur, er næsta mikilvæga skref að skipta á ítarlegum upplýsingum við alla aðra ökumenn sem koma að slysinu. Þetta er nauðsynlegt fyrir tryggingakröfur og lagalegt ábyrgð.

Þú verður að bæði gefa upp og safna eftirfarandi upplýsingum:

• Fullt nafn: Löglegt nafn ökumanns/ökumanna sem koma að málinu.
• Heimilisfang: Núverandi heimilisheimilisfang.
• Símanúmer: Áreiðanlegt tengiliðsmið.
• Ökutækisskráningarmerki: Fjöldi leyfisplötunnar á öllum ökutækjum sem koma að málinu.
• Ökutækjaframleiðandi og líkan: Sérstakar upplýsingar um bílana.
• Upplýsingar um tryggingafélag: Nafn tryggingafélags þeirra og, ef mögulegt er, stefnunúmer.
• Ökuréttarupplýsingar: Ökuskírteinisnúmer ökumanns.

Ef hinn aðilinn neitar að vinna eða gefa upp upplýsingar sínar, skrifaðu það niður strax. Reyndu að skrá eins margar upplýsingar um hann og ökutæki hans og mögulegt er (t.d. framleiðandi, líkan, litur, hluti af skráningu) og hafðu samband við lögreglu til að tilkynna um óviðgerð hans.

Ítarleg skjölun slyss fyrir tryggingar

Nákvæm skjölun slyssins er afar mikilvæg til að styðja tryggingakröfu þína og veita staðfestar sönningar. Gerðu ráð fyrir að hver smáatriði gæti verið mikilvægt.

Leiðbeiningar um nauðsynlegar ljósmyndir

Notaðu snjallsímann þinn eða myndavél til að taka fjölmargar ljósmyndir úr ýmsum áttum.

• Heildarmynd af vettvangi: Taktu víðáttumyndir sem sýna almennan stað, vegaskilyrði og lokastöðu allra ökutækja.
• Staða ökutækja: Ljósmyndaðu hvernig ökutækin stöðvuðust í hlutföllum hvort við annað og við fasta hluti (t.d. vegmerki, ljósastaura).
• Skaði á ökutækjum: Taktu nærmyndir af öllum skaða á öllum ökutækjum sem koma að málinu, þar á meðal þínu eigin. Ekki gleyma að ljósmynda svæði sem gætu ekki virst strax tengjast árekstrinum, þar sem sumir skaðar geta verið óbeintir.
• Vegaskilyrði: Skjalfesta ástand vegarins, þar á meðal ís, snjó, möl, holur, rennibrautir eða rusl.
• Umferðarmerki og -ljós: Ljósmyndaðu öll viðeigandi umferðarmerki, vegamerkingar eða umferðarljós sem gætu bent til réttar til forgangs eða hámarkshraða.
• Nærliggjandi svæði: Taktu ljósmyndir af öllum viðeigandi eiginleikum nærliggjandi svæðis, svo sem innkeyrslur, gatnamót eða skyggni hindranir.
• Vitni: Ef vitni eru til staðar og samþykkja, taktu mynd af þeim og tengiliðaupplýsingum þeirra.

Ítarlegar athugasemdir á vettvangi og vitnisupplýsingar

Fyrir utan ljósmyndir eru ítarlegar athugasemdir ómetanlegar.

• Dagsetning og tími: Skráðu nákvæma dagsetningu og tíma slyssins.
• Nákvæm staðsetning: Skráðu götuleiðir, næsta gatnamót, kennileiti, kílómetrumerki (algeng á íslenskum dreifbýlisvegum) eða GPS-hnit.
• Veðuraðstæður: Lýstu veðri á þeim tíma (t.d. heiðskírt, rigning, þoka, ís, sterkur vindur).
• Lýsing á atburðum: Skrifaðu staðreynda, hlutlæga lýsingu á því sem gerðist, eftir bestu vitneskju. Ekki vangavelta eða játa sök.
• Vitnisupplýsingar: Safnaðu fullum nöfnum, símanúmerum og netföngum allra vitna. Biddu þau um stutta lýsingu á því sem þau sáu.

Skjalfestarlisti fyrir vettvang slyss

Atriði	Upplýsingar til að skrá	Mikilvægi
Ljósmyndir	Staða ökutækja, allur skaði, vegaskilyrði, merki, rennibrautir, rusl, nærliggjandi svæði.	Nauðsynlegt fyrir tryggingakröfur og mat á ábyrgð.
Dagsetning og tími	Nákvæm dagsetning og tími árekstursins.	Staðfestir tímalínu atviksins.
Nákvæm staðsetning	Götuleiðir, gatnamót, kennileiti, kílómetrumerki, GPS-hnit.	Staðfestir vettvang slyssins fyrir skýrslur.
Veðuraðstæður	Heiðskírt, rigning, snjór, ís, þoka, sterkur vindur, ljósaðstæður (dagur/nótt).	Hjálpar til við að útskýra akstursaðstæður og hugsanlega þætti.
Ökumannsupplýsingar	Fullt nafn, heimilisfang, sími, ökuskírteinisnúmer, tryggingafélag.	Nauðsynlegt fyrir tryggingakröfur og tengiliði.
Ökutækisupplýsingar	Framleiðandi, líkan, árgerð, litur, skráningarmerki allra ökutækja.	Auðkennir öll ökutæki sem koma að málinu.
Vitnisupplýsingar	Nafn, símanúmer, stutt lýsing á því sem þeir sáu.	Óháð staðfesting atburða.
Farþegaupplýsingar	Nöfn og tengiliðaupplýsingar farþega í þínu ökutæki.	Mikilvægt fyrir mat á meiðslum og vitnisburði.
Tilvísun lögreglu/neyðar:	Tilvísunarnúmer atviks eða nafn mættrar lögreglu/sjúkraflutningamanns (ef við á).	Auðveldar að ná í opinberar skýrslur.

Skilningur á og útfylling á evrópskum tjónaskýrslum (Tjónaskýrsla)

Á Íslandi, eins og víða í Evrópu, eru umferðarslys oft skjalfest með evrópskri tjónaskýrslu, sem hér á landi kallast Tjónaskýrsla. Þetta staðlaða form er hannað til að safna nauðsynlegum staðreyndum um slys í tryggingaskyni.

Lykilatriði Tjónaskýrslunnar:

• Tilgangur: Hún er notuð af tryggingafélögum til að vinna úr kröfum á skilvirkan hátt. Hún þjónar sem staðreynda skjal atviksins, ekki játning á sök eða ábyrgð.
• Fáanleiki: Þú ættir helst að geyma autt Tjónaskýrsluform í ökutækinu þínu. Tryggingafélög og bílaleigur á Íslandi útvega venjulega þessi form.
• Útfylling á vettvangi: Alltaf þegar mögulegt er, skulu báðir ökumenn sem koma að málinu fylla út og undirrita eyðublaðið saman á vettvangi slyssins. Þetta tryggir að báðir aðilar séu sammála um staðreyndaatriði sem skráð eru.
• Hlutar: Eyðublaðið hefur skýrt skilgreinda hluta fyrir:
  • Dagsetningu, tíma og staðsetningu slyssins.
  • Upplýsingar um báða ökumenn (nafn, heimilisfang, ökuskírteinisnúmer).
  • Upplýsingar um ökutæki (framleiðandi, líkan, skráning, tryggingafélag).
  • Lýsingu á sýnilegum skemmdum.
  • Teikningu sem sýnir atviksaðstæður (staðsetning upphaflega árekstursins, ferðastefna).
  • Akkurata fyrir algeng atvikssvið.
  • Upplýsingar um vitni.
  • Undirritanir beggja aðila.
• Undirritanir: Báðir aðilar skulu undirrita eyðublaðið til að staðfesta að staðreynda upplýsingar sem skráðar eru séu nákvæmar. Undirritun eyðublaðsins þýðir ekki að þú játa sök; það staðfestir aðeins nákvæmni staðreynda sem fram koma á eyðublaðinu.
• Afrit: Tjónaskýrslan er venjulega með karbon-afrit þannig að hver ökumaður fái eins afrit af undirritaðri yfirlýsingunni.
• Ef ekki til: Ef þú átt ekki eyðublað á vettvangi, safnaðu öllum nauðsynlegum upplýsingum eins og lýst er í köflunum „Skipti á upplýsingum“ og „Skjölun“. Þú skalt síðan fylla út Tjónaskýrslu eins fljótt og auðið er eftir á með því að nota söfnuð gögn og leggja hana fram fyrir tryggingafélagið þitt. Sum tryggingafélög gætu haft stafrænar útgáfur eða valkosti.

Sérstök slyssvið á Íslandi

Þótt almennar aðferðir eigi við um flest slys, hafa ákveðnar aðstæður á Íslandi sérstakar lagalegar eða hagnýtar áherslur.

Árekstrar sem varða búfé (sauðfé, hestar, kýr)

Slys sem varða dýr, sérstaklega sauðfé, eru því miður algeng á íslenskum dreifbýlisvegum, sérstaklega á sumrin þegar sauðfé gengur laust. Það er afar mikilvægt að skilja sérstakar lagalegar kröfur.

• Lagaleg skylda til tilkynningar: Ef þú lendir á búfé á Íslandi, ertu lagalega skyldugur til að stöðva tafarlaust og tilkynna atvikið til 112 eða lögreglu. Þetta er skylda, jafnvel þótt dýrið hleypi burt eða virðist ómeitt.
• Af hverju tilkynna? Bændur reiða sig á þessa tilkynningu til að finna og sinna dýrum sínum, sem tákna umtalsverð verðmæti. Ómeiddar meiðsli geta leitt til langvarandi þjáningar dýrsins.
• Ekki yfirgefa vettvang: Brottför frá vettvangi dýraslyss án tilkynningar er alvarlegt brot og getur leitt til refsiaðgerða. Ekki gera ráð fyrir að vegna þess að enginn maður er slasaður eða enginn bíll er sýnilega skemmdur, getirðu einfaldlega keyrt burt.
• Varúð: Nálægst slösuð dýr með mikla varúð. Þau geta verið í uppnámi og óútreiknanleg. Ekki reyna að færa þau sjálfur.
• Sérstök ákvæði fyrir bílaleigur: Ef þú ekur á bílaleigubíl, verður þú einnig að láta bílaleiguna vita tafarlaust. Skemmdir af völdum dýraslyss kunna að vera eða ekki vera bættar af venjulegum tryggingum, eftir skilmálum. Athugaðu alltaf tryggingavernd bílaleigubílsins áður en þú ekur á svæðum með miklu búfé.

Slys við akstur á bílaleigubíl

Ef þú lendir í slysi við akstur á bílaleigubíl á Íslandi, eru viðbótarþrep nauðsynleg til að uppfylla leigusamning þinn og tryggingar.

• Láta bílaleigufyrirtækið vita strax: Hafðu samband við bílaleigufyrirtækið þitt eins fljótt og öruggt er. Þeir munu hafa sérstakar leiðbeiningar um hvernig á að fara að, sem þú verður að fylgja.
• Skjölun: Fylltu út öll nauðsynleg eyðublöð, þar á meðal Tjónaskýrslu, og taktu ítarlegar ljósmyndir. Bílaleigufyrirtækið mun líklega biðja um afrit af öllum skjölum.
• Lögregluskýrsla: Bílaleigufyrirtæki krefjast oft lögregluskýrslu vegna slysa, sérstaklega ef umtalsverður skaði er til staðar, meiðsli verða, eða ef þriðji aðili kemur við sögu. Staðfestu þessa kröfu við þá.
• Tryggingavernd: Skildu tryggingastefnu bílaleigubílsins þíns. Margar stefnur hafa háa eigin áhættu (eigin kostnað) eða undantekningar (t.d. vegna ákveðinna gerða skaða eins og áhrif mölunar eða undirvagns). Skýrðu hvað er bætt og hvað gæti verið fjárhagsleg ábyrgð þín.

Afgreiðsla á áreksturs- og flóttamáli

Ef annar ökumaður yfirgefur vettvang slyssins eftir að hafa lent í ökutæki þínu, er þetta áreksturs- og flóttamál, og það krefst tafarlauss lögregluinngrips.

• Öryggi fyrst: Gættu öryggis þíns og farþega þinna.
• Safnaðu upplýsingum: Reyndu að skrá eins margar upplýsingar og mögulegt er um brottflýjandi ökutækið, þar á meðal:
  • Ökutækisskráningarmerki (jafnvel hluta af því).
  • Framleiðandi, líkan, litur og hvaða sérkenni sem er á ökutækinu.
  • Lýsing á ökumanni (ef sést).
  • Ferðastefna.
• Hafðu samband við lögreglu strax: Hringdu í 112 eða í símanúmer lögreglunnar fyrir ekki-neyðartilfelli (ef engin tafarlaus hætta eða meiðsli eru til staðar) til að tilkynna áreksturs- og flóttamálið. Gefðu upp allar upplýsingar sem þú hefur safnað.
• Ekki elta: Ekki reyna að elta ökutækið. Þetta getur verið hættulegt og gæti spillt kröfu þinni.
• Skjalfesta ítarlega: Taktu ljósmyndir af skemmdum á ökutæki þínu og vettvangi. Skráðu nákvæman tíma og staðsetningu.
• Láta tryggingar vita: Tilkynntu atvikið til tryggingafélags þíns eins fljótt og þú hefur haft samband við lögreglu.

Einn-bíll slys (enginn annar aðili viðkomandi)

Jafnvel þótt enginn annar bíll eða manneskja komi við sögu, ertu samt skyldugur til að fylgja ákveðnum verklagsreglum, sérstaklega ef skemmdir verða á ökutæki þínu eða eignum, eða ef þú meiðist.

• Tryggðu öryggi: Forgangsraðaðu öryggi þínu og tryggðu vettvanginn.
• Hringdu í 112 ef þörf krefur: Hringdu í neyðarþjónustu ef þú eða farþegar þínir eru slasaðir, eða ef ökutæki þitt stefnir í hættu fyrir aðra umferð (t.d. blokkar veginn, lekur vökva).
• Skjalfesta vettvanginn: Taktu ljósmyndir af skemmdum á ökutæki þínu, nærliggjandi svæði og öllu sem lagði til slyssins (t.d. vegaskilyrði, rusl).
• Láta tryggingar vita: Tilkynntu atvikið til tryggingafélags þíns tafarlaust. Þeir munu krefjast upplýsinga og skjalfestingu fyrir kröfu þína.
• Tilkynna eignatjón: Ef þú hefur skemmt opinbera eign (t.d. varnargarð, vegmerki) eða einka eign (t.d. girðingu), ertu lagalega skyldugur til að tilkynna það til lögreglu eða viðkomandi eiganda eignar.

Tilkynning til tryggingafélags þíns

Eftir að hafa sinnt tafarlausri öryggis- og skjalfestingu á vettvangi er það að hafa samband við tryggingafélag þitt mikilvægt næsta skref. Tafarlaus tilkynning er oft skilyrði samnings þíns og getur haft veruleg áhrif á velgengni og hraða kröfu þinnar.

• Tímabær tilkynning: Tilkynntu tryggingafélagi þínu (eða tryggingafélagi bílaleigunnar) eins fljótt og auðið er eftir slysið. Margar stefnur skilgreina tímaramma innan hvaða atvik verður að tilkynna.
• Gefðu upp skjalfestingu: Leggðu fram öll söfnuð skjöl, þar á meðal:
  • Þitt fullbúna afrit af Tjónaskýrslu.
  • Allar ljósmyndir teknar á vettvangi.
  • Allar athugasemdir eða vitnisyfirlýsingar.
  • Tilvísunarnúmer lögregluskýrslu, ef lögregla mætti á vettvang eða þú lagðir fram skýrslu.
  • Upplýsingar um aðra ökumann(a) og tryggingar þeirra.
• Fylgdu leiðbeiningum: Tryggingafélag þitt mun leiðbeina þér í gegnum kröfuferlið, sem gæti falið í sér að láta skoða ökutæki þitt, skipuleggja viðgerðir, eða gefa frekari yfirlýsingar.
• Geymdu skjöl: Haltu ítarlega skrár yfir allar samskipti, skjöl og tilvísunarnúmer sem tengjast slysinu og kröfu þinni.

Algengir árekstrar og hvernig á að forðast þá

Að sigla í gegnum eftirköst slyss getur verið stressandi. Að vera meðvitaður um algeng mistök getur hjálpað þér að forðast flækjustig.

1. Brottför frá vettvangi (árekstur og flótti): Þetta er ólöglegt og hefur alvarlegar refsiaðgerðir í för með sér. Stöðvaðu alltaf, jafnvel vegna minniháttar atvika.
2. Ekki hringja í 112 þegar þörf krefur: Að hika við að hringja í neyðarþjónustu þegar meiðsli, umtalsverður skaði eða hætta er til staðar getur tafist nauðsynleg hjálp og flækt lagaleg/tryggingarmál.
3. Ekki tilkynna búféslys: Algeng mistök á Íslandi. Tilkynntu alltaf dýraárekstra til 112, óháð sýnilegum skaða eða meiðslum.
4. Játa sök á vettvangi: Aldrei játa sök, biðjast afsökunar, eða gefa yfirlýsingar sem hægt er að túlka sem ábyrgðarviðurkenningu. Haltu þig stranglega við staðreyndir.
5. Ónóguð skjölun: Að taka ekki nægar ljósmyndir, að safna ekki öllum nauðsynlegum upplýsingum frá öðrum aðilum, eða að vanrækja vitnisupplýsingar getur veiklað tryggingakröfu þína.
6. Seinkun á tilkynningu til tryggingafélags: Tafarlaus tilkynning til tryggingafélags þíns er nauðsynleg. Seinkun getur leitt til flækjustiga kröfu eða jafnvel höfnunar.
7. Gleyma að athuga meiðsli: Athugaðu alltaf sjálfan þig, farþega og aðra sem koma að málinu fyrir meiðslum, jafnvel þótt þeir virðist minniháttar. Sum meiðsli koma fram síðar.
8. Færa alvarlega slasaða einstaklinga: Nema tafarlaus lífshættuleg hætta sé til staðar, ekki færa alvarlega slasaða einstaklinga. Bíddu eftir heilbrigðisstarfsfólki.
9. Gleyma viðvörunarbíltækjum/hlífðarfatnaði: Að eiga ekki eða nota ekki viðvörunarbíltæki/hlífðarfatnað (sérstaklega í lélegu skyggni) getur útsett þig fyrir frekari hættu og getur verið löglegt skilyrði í sumum tilvikum.
10. Ekki láta bílaleigufyrirtæki vita: Ef þú ekur á bílaleigubíl, að láta bílaleigufyrirtækið ekki vita strax getur ógilt tryggingar þínar eða leitt til aukagjalda.
11. Farga skemmdum hlutum: Fargaðu ekki skemmdum hlutum úr ökutæki þínu eða persónulegum eigum sem voru í bílnum, þar sem þeir gætu verið nauðsynlegir fyrir mat tryggingafélagsins.
12. Samþykkja munnlegar samningar: Gakktu alltaf úr skugga um að samningar séu skjalfestir, helst á Tjónaskýrslu eða skriflega, til að koma í veg fyrir deilur síðar.

Hvað gerist eftir að þú ferð frá vettvangi?

Þegar þú hefur tryggt vettvanginn, skipt á upplýsingum, skjalfest allt og fengið leyfi til að fara (ef yfirvöld voru viðstödd), færist ferlið inn í eftir-slysaáfanga.

• Leggja fram skýrslur: Fyrsta verkefni þitt er að leggja fram öll söfnuð gögn og fullbúna Tjónaskýrslu fyrir tryggingafélag þitt. Ef lögregluskýrsla var lögð fram, vertu viss um að hafa tilvísunarnúmer atviksins til viðmiðunar.
• Mat og viðgerðir á ökutæki: Tryggingafélag þitt mun venjulega skipuleggja mat á skemmdum á ökutæki þínu. Miðað við þetta mun það leiðbeina um viðgerðir eða, í tilvikum alvarlegs tjóns, lýsa ökutækið algjöru tjóni.
• Kröfuvinnsla: Kröfuferli tryggingafélags getur tekið tíma. Vertu reiðubúinn að svara frekari spurningum, gefa upp frekari upplýsingar og hugsanlega taka þátt í samningaviðræðum um viðgerðarkostnað eða skaðabætur.
• Lagalegt eftirlit: Ef meiðsli urðu, eða ef það er ágreiningur um ábyrgð, geta lagaleg skref fylgt. Hafðu samband við lögfræðing ef þú telur það nauðsynlegt.
• Læknisfræðilegt eftirlit: Ef þú eða farþegar þínir urðu fyrir meiðslum, haltu áfram að leita viðeigandi læknishjálpar og geymdu ítarlega skrár yfir alla meðferð og kostnað.
• Geymdu skrár: Haltu áfram að geyma ítarlega skrár yfir alla samskipti, símtöl, eyðublöð og kvittanir sem tengjast slysinu og kröfu þinni. Þetta felur í sér viðgerðarreikninga, læknisreikninga og leigubílssamninga.

Vinnslutími fyrir tryggingakröfur getur verið mjög mismunandi eftir flækjustigi slyssins, umfangi tjónsins og samvinnu allra aðila. Engir fastir tímar eru til, svo að viðhalda reglulegum samskiptum við tryggingafélagið þitt er nauðsynlegt fyrir uppfærslur.

Nauðsynlegur listi fyrir undirbúning slysa

Að vera undirbúinn fyrir slys getur verulega auðveldað álagið og tryggt að þú uppfyllir allar kröfur.

• Í ökutækinu þínu:
  • Fullbúið, tómt eyðublað fyrir evrópska tjónaskýrslu (Tjónaskýrsla).
  • Penni eða blýantur.
  • Skjöl ökutækisins þíns.
  • Ökuskírteinið þitt.
  • Upplýsingar um tryggingastefnu þína (eða leigusamning).
  • Viðvörunarbíltæki.
  • Endurkastandi hlífðarfatnaður (hásýnilegur).
  • Skyndihjálparbúnaður.
  • Hlaðinn farsími.
  • Símanúmer fyrir tryggingafélagið þitt og bílaleigufyrirtækið (ef við á).
• Hugarrænn listi:
  • Þekktu neyðarnúmer Íslands: 112.
  • Skildu lagalega skyldu þína til að stöðva og aðstoða.
  • Vertu meðvitaður um sérstaka kröfu um að tilkynna búféslys.
  • Æfðu þig að taka skýrar ljósmyndir með símanum þínum.
  • Vitaðu að þú átt ekki að játa sök.
  • Kynntu þér grunnuppbyggingu Tjónaskýrslunnar.

Opinberar heimildir og frekari staðfesting

Fyrir nákvæmustu og nýjustu upplýsingarnar varðandi akstursreglugerðir og slysaferli á Íslandi, skaltu alltaf vísa til opinberra yfirvalda.

• Samgöngustofa: Opinbert yfirvald sem ber ábyrgð á samgöngum og umferðaröryggi á Íslandi. Vefsíða þeirra er aðalheimild fyrir umferðarlög, reglugerðir og almennar upplýsingar um umferðaröryggi, þar á meðal upplýsingar um samskipti við búfé. Leitaðu að köflum um „Umferðaröryggi“ eða „Akstur á Íslandi.“
• Lögreglan á Íslandi: Fyrir beinar upplýsingar um kröfur um tilkynningu slysa, lagalegar skyldur og tengiliði lögreglu vegna ekki-neyðartilfella, er opinber vefsíða þeirra besta heimildin.
• Tryggingafélag þitt: Hafðu alltaf samband beint við tryggingafélag þitt fyrir sérstakar stefnuupplýsingar, kröfuferli og nýjustu útgáfu Tjónaskýrslunnar.